Webdagboek Jan de Korte, tweede kwartaal 2006

zondag 25 juni 2006

Ark

Bij Asperen staat een fort, fort Asperen, en dat fort is deze zomer de berg Ararat. De berg waarop de ark van Noach vastgelopen is na de grote vloed. Peter Greenaway heeft hem nagebouwd, samen met andere kunstenaars realiseerde hij het kunstwerk Fort Asperen Ark. Gebracht als waarschuwing, 'de ijskap smelt, de zee stijgt', is het kunstwerk minder dreigend dan het op het eerste gezicht klinkt. Er klinken inderdaad onheilspellende klanken uit het fort, in de centrale lucht- en lichtschacht is de losbarstende chaos verbeeld, met licht, geluid, klank en beweging. In de kelders waad je door een laagje water, laarzen zijn beschikbaar, maar gaandeweg wordt duidelijk dat dit slechts het restant is van de verzwelgende vloed. Een verdieping hoger is in elk vertrek een koffer te zien, met inhoud, geredde inhoud, door het water heen. En op de bovenste verdieping zijn de koffers voor het grootste deel uitgepakt en krijgt het leven weer vorm. Ook is daar de regenboog te zien, met moderne electronica opgebouwd uit water en licht. Een heel ander plaatje bij het verhaal van Noach dan in sommige oude kinderbijbels, met wanhopige, verdrinkende mensen, die zich proberen vast te klemmen aan bomen en rotsen. Boven op het fort staat de ark, als je om je heen kijkt zie je de vredige akkers en boerderijen. Een bedreigd land, dat weten we, bedreigd door het water en door nog heel wat andere zaken. Toch heeft het hele kunstwerk voor mij meer de uitstraling van de nieuwe kans, dan van oordeel en waarschuwing.

dinsdag 20 juni 2006

Oranje

Eerst de voetballerij dan maar, first things first per slot van rekening. Of ik wel helemaal in orde was, die vraag kreeg ik van een voetballiefhebber te horen toen ik hem vertelde dat we tijdens de eerste wedstrijd van Oranje bij de opera zouden zitten. Waarschijnlijk maak ik het nog erger als ik meld dat ik me toen vergiste, ik bleek niet goed te weten wanneer die eerste wedstrijd zou zijn. Zo kwam het dat we lekker in de tuin van ons vakantieadres zaten. Het eerste doelpunt werden we gewaar door het luide getoeter om ons heen. Maar daarna werd het steeds stiller, zo stil dat we toch wat onrustig naar de tv gingen en het laatste kwartier zagen. Tijdens de tweede wedstrijd zaten we in het restaurant van Ikea, op het lege parkeerterrein was een filmploeg bezig, de beelden kon u later zien bij SBS6, als een bewijs dat er op dat tijdstip niemand bij Ikea was, behalve wij dus. Het laatste kwartier van die wedstrijd beluisterden we via de autoradio, het was heel wat spannender dan via de tv, dat constateerde ik toen ik juist van dat kwartier later de herhaling zag. Het schijnt trouwens dat mensen zonder verstand van voetbal meer kunnen genieten van een slechte wedstrijd, hoe slecht er ook gespeeld wordt, ze vinden het altijd spannend. Morgenavond zal ik wel gaan kijken, de grootste spanning is er af, dat "we" doorgedrongen zijn tot de achtste finales is zelfs mij niet ontgaan. Alle voetballiefhebbers een mooie avond toegewenst, de belofte van de boven aangehaalde voetballiefhebber heb ik in mijn oren geknoopt: als ik nog eens een serie diensten wijd aan 'spiritualiteit en sport', zal hij mij als ervaringsdeskundige terzijde staan. Ik heb over het thema de laatste weken een paar mooie artikelen gelezen in Trouw.

maandag 19 juni 2006

Terug

Even melden dat ik er weer ben, na een weekje vakantie. Veel gewandeld, veel gelezen, veel stof tot nadenken opgedaan. We waren op de Ararat waar de ark van Noach aan de grond liep na de grote vloed, in de kelders stond het water nog, we waren getuige van de tragische ondergang van een gekerkerd mens, vanuit een riante theaterstoel, maar toch... En op onze manier volgden we Oranje. Een mooie week gehad, ik kan mijn eerste werkuren uiteraard niet aan mijn webdagboek besteden, u leest er in de loop van de week wel meer over.

woensdag 7 juni 2006

Landschap

Het eerste begin van een serie zomerdiensten, het idee. Landschappen, en wat die met je doen, spiritueel ook. Gezocht naar foto's op het internet, mooie foto's van de polder, 'mijn' polder, nog niet gevonden. Wel een oude ansichtkaart waarbij mijn hart opengaat, zo wil ik het hebben, dijken met eindeloze rijen bomen. Eindeloos uitzicht en toch besloten, je weet altijd dat je op een eiland woont. Op het vasteland heb ik nog altijd moeite me te oriënteren en ben ik altijd weer verbaasd dat alle plaatsen met elkaar verbonden zijn en vanuit alle richtingen te benaderen zijn. Op het eiland moest je vroeg of laat altijd terug, de wereld hield op, daarachter was alleen nog maar water.

donderdag 1 juni 2006

Uitgepakt

Ingepakt, vastgezet, door de loop van de dingen, door je werksituatie, door je persoonlijke situatie. Soms kun je je zo voelen, en dan krijg je ineens van een bezoeker van deze site een gedicht toegestuurd. Een prachtig gedicht van Vasalis, uit haar bundel met nagelaten gedichten, 'De oude kustlijn'. Zij, die me het gedicht gaf, had het uitgezocht voor een morgen met Pinksterpoëzie, zo krijgt het een bijzondere betekenis, bij de wind denk je dan zeker aan het waaien van de Geest. Het gedicht raakte mij bij de woorden over losmaken, uitpakken, omwoelen. Dat doet de Geest, dat gebeurt aan mij, er is alleen iemand nodig die het me zegt, en dat is Vasalis vandaag, die even met me stil staat en me vraagt me af te stemmen op mijn basis en bron. Een gedicht om kippenvel van te krijgen, trillende benen, 'Er is iets groots, iets wilds en rustigs gaande', ik wil er niet te veel over zeggen, het gedicht is veel rijker dan mijn gedachten erover, lees en herlees.

De wind is het al begonnen
je profiel te slijpen, je haar te fronsen
je ogen donker aan te blazen
de wind is het al begonnen
het papier om mij los te maken
mij uit te pakken, om te woelen.
Er is iets groots, iets wilds en rustigs gaande
in ons, aan de kant van het water staande
als stemvorken staan onze hoge benen
en zoemen op de zoemende grond,
het is te horen als we even
stilstaan, luistrend, mond op mond.

dinsdag 30 mei 2006

Taalanalyse

Laat mij drie keer het woord eeuwigheid zeggen en je weet dat ik van Flakkee kom (ergens tussen Melissant en Den Bommel). Bij iemand uit Zuid-Soedan die het Lugbara als moedertaal heeft ligt dat niet zo eenvoudig. Dat wordt op kennislink.nl haarfijn uitgelegd door onze zoon Siebe, die in het kader van een stage artikelen schrijft voor deze site, bedoeld om wetenschappelijke kennis door te geven aan scholieren, maar niet alleen voor hen interessant. Zijn artikel gaat over het gebruik van taalanalyse als instrument om het land van herkomst van asielzoekers te bepalen. Over theologie lees ik nog niets, dat zal wel achter cultuurwetenschappen verborgen zitten, komt binnenkort is de belofte.

dinsdag 23 mei 2006

Bob Marley

Een gebied waarop ik een volstrekte leek ben, de popmuziek. Luisterend naar een cd van Bob Marley, meegebracht uit de bibliotheek, surf ik wat over het net. Wist eigenlijk niets van hem, kom er ineens achter dat het afgelopen 11 mei vijfentwintig jaar geleden was dat hij aan kanker overleed, 36 jaar. Kende net het nummer 'No woman no cry', maar dacht dat het een kreet was in liefdesverdriet geuit: geen vrouwen, dan ook geen verdriet. Ik leer nu dat je moet vertalen als: nee vrouw, niet huilen. 'Little darling, don't shed no tears / No woman no cry.' De cd waarnaar ik luister is Exodus, met veel bijbelse verwijzingen. Ik lees over het rastageloof van Marley, over de terugkeer van de onderdrukte zwarten naar Afrika, naar Ethiopië. De muziek klinkt me des te krachtiger, vol spiritueel verzet en zelfbewustzijn. Zo kan er ineens een wereld voor je open gaan.

Exodus, movement of Jah people
Exodus, movement of Jah people

Open your eyes and look within
Are you satisfied with the life you`re living?
We know where we`re going; we know where we`re from
We`re leaving Babylon, we`re going to our fatherland

zaterdag 20 mei 2006

Vertrouwen en trouw aan de aarde

In mijn overdenking morgen over Psalm 13, 'Ik vertrouw op uw liefde', wil ik in een drieslag iets zeggen over dat vertrouwen. Die drieslag ontleen ik aan A.A. van Ruler, de kerkelijk hoogleraar die ik in Utrecht nog net meegemaakt heb. In een meditatie over Psalm 13 zegt hij over vertrouwen dat het gaat om de breuk met het natuurlijk levensgevoel, dat het gaat om de extase, in het lied en in de blijdschap, en dat het gaat om de trouw aan de aarde. Hij besluit zijn meditatie een heel 'Van Ruleriaanse' vaststelling.

In het evangelie van Christus gaat het niet om het kruis, het offer, de dood en de ondergang op zichzelf. In het Nieuwe Testament gáát het, uiteindelijk, om nog precies hetzelfde als waarom het in het Oude Testament ging: dat deze wereld en dat dit leven onthuld worden in het zonlicht van het rijk van Gods eeuwige heerlijkheid. Ook bij het kruis zeggen wij maar één ding: 'over uw verlossing juicht mijn hart'. Daar is dezelfde bekering, dezelfde extase, dezelfde blijdschap, dezelfde trouw aan de aarde.

woensdag 17 mei 2006

Hoe lang nog

Aanstaande zondag lezen we in de dienst Psalm 13. Die psalm begint met de herhaalde vraag 'hoe lang nog?'. Een veel gestelde vraag, intypen bij Google levert 129.000 zoekresultaten op. Eén van de gevonden sites brengt me weer terug bij Psalm 13. Voor het project 'Psalmen voor nu' heeft Ria Borkent een vertaling gemaakt van deze psalm. Zie ook www.psalmenvoornu.nl.

Hoe lang nog HEER, blijft u mij vergeten?
Hoe lang nog laat u uw gezicht niet zien?
Hoe lang moet ik met mijn gepieker
nog doorgaan, dag na dag verdrietig?
Hoe lang nog doet mijn vijand of hij wint?

Maar HEER, ik reken op uw liefde,
uw redding is het enige wat telt.
Het hamert in mijn hart: hij hielp me
en ik zing van hem:
als één mij goed doet, dan is hij het wel.

maandag 15 mei 2006

Tien beloftes

Soms zie je er één in een flits voorbij komen, tussen de programma's door. De eigentijdse vertaling van de Tien Geboden door de KRO. Ze kwamen ter sprake toen we nadachten over thema's voor een nieuwe serie 'ontmoetingen op zondag'. De telling is voor protestanten iets anders dan ze gewend zijn, maar in grote lijnen herkennen we wel de Tien Geboden zoals we ze ooit geleerd hebben. Ze zijn vertaald als beloftes, de eerste is: God is er.

woensdag 10 mei 2006

(On)geloofstest

Bij de vpro kun je een (on)geloofstest doen. Ben er nog niet aan toegekomen om hem helemaal uit te spelen, maar er zitten leuke vragen tussen en vooral de antwoorden van kinderen geven een aardige staalkaart van de mogelijkheden. De test hoort bij een programma over gelovige pubers en is op kinderen gericht. Hoe de uitslag gepresenteerd en geïnterpreteerd wordt weet ik (nog) niet, misschien kunt u me een berichtje sturen over uw uitslag, ik ben benieuwd. Tip: als u de startknop van de test niet kunt vinden, drukt u even op toets F11.

zaterdag 6 mei 2006

Kom en zie

Jezus geeft het als antwoord op de vraag waar hij logeert, nonnen en monniken nodigen ons met deze woorden uit hun onderkomen te bekijken: kom en zie. Morgen is het 'Open kloosterdag', in de wijde omgeving van Emmen zijn er helaas geen kloosters die meedoen, maar voor wie wat zuidelijker woont is er keus genoeg. Zie de site en wees gewaarschuwd: het is ook roepingenzondag. In veel kloosters kunt u trouwens van week tot week of van dag tot dag diensten meemaken, zoals bijvoorbeeld in Abdij Sion in Diepenveen, aan 'onze' kant van Deventer.

donderdag 4 mei 2006

Gedenken

Vandaag noem ik u het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland , een zeer indrukwekkende site. Een monument op internet om de herinnering levend te houden aan alle mannen, vrouwen en kinderen die tijdens de Duitse bezetting als joden zijn vervolgd en die de Sjoa niet hebben overleefd. Zoek op uw eigen plaatsnaam, onthutsend om dan allerlei bekende adressen te zien staan, met de namen van hen die er woonden, weggevoerd werden en nooit meer terugkwamen.

maandag 1 mei 2006

Treintjes

Soms staat mijn pc aan tijdens een vergadering op mijn werkkamer. Ineens zie ik mensen langs me heen kijken naar het scherm, de treinen rijden weer. Wat ze zien is de screensaver van NSME (NS materieel engineering). Je ziet een landschap met een station op de voorgrond en nog twee spoorbanen in de verte. Talloze verschillende treinen rijden voorbij, passagiers stappen in en uit, soms wordt aan de rails gewerkt en dit alles terwijl het klokje op het station de juiste tijd aangeeft. Het grappige is dat andere jongens die treinen ook zo leuk vinden allerlei toevoegingen maken voor deze screensaver, zie bijvoorbeeld de site van Peter. Zo rijdt op mijn scherm de trein die ook tussen Emmen en Zwolle rijdt, niet dat we hier nu zo vreselijk blij zijn met die rammelbak, maar het geeft toch een beetje het gevoel bijna thuis te zijn.

maandag 24 april 2006

Stadia (3)

U had nog steeds twee schilderijen tegoed van me (zie ook 17 februari en 23 maart), hier zijn ze dan. Deze heb ik gemaakt bij de stadia 'doen' en 'lijden', uit de tekst van Bonhoeffer 'Vier stadia op de weg naar de vrijheid'. Zie ook de pagina Paastijd 2006.

zaterdag 22 april 2006

Lachen en geween

Morgen rijd ik voor de eerste keer naar de Schepershof, nadat de keus voor dat gebouw als ons enige kerkgebouw in de wijk gemaakt is. De eerste keer ook dat we een gezamenlijke dienst hebben na de beslissing. Afgelopen najaar spraken we op groothuisbezoeken over de aanstaande keus, onder de titel 'De gebouwenkeus, huilen en juichen'. Allerlei emoties spelen nu ook door elkaar heen, een vertrouwd gebouw opgeven valt niet mee, tegelijk is het goed dat er een keus gemaakt is en we samen verder kunnen. In de dienst wil ik nog even stil staan bij het verdriet en bij de vreugde rond de keus. Ik kreeg van een gemeentelid een lied aangereikt dat me een aardige vraag stelt bij de emoties: wanneer worden deze ons tot zegen. Dieter Trautwein geeft daar in het lied op zijn manier antwoord op, ik wil het morgen nog wat concreter proberen te zeggen.

God schenk ons de kracht
dicht bij U te blijven,
dan zal ons geen macht
uit elkander drijven.
Zijn wij in U een,
samen op uw wegen
dan wordt ons tot zegen
lachen en geween.

zaterdag 15 april 2006

Judas (2)

Vreemd, dat Jezus van zijn sterfelijk lichaam bevrijd zou moeten worden. En dat dat juist mensen van vandaag aanspreekt. Is alle lichamelijk zelfbewustzijn dat toch maar schijn, een buitenkant voor een altijd terugkerende onderwaardering van ons lichaam? En daarmee van de aarde, van de politiek, van de vrouw? Ik noem maar een paar zaken die in de sfeer van het Judas-evangelie van lagere orde zijn. Morgen vieren we Pasen, het feest van de opstanding van Jezus. De kerk heeft altijd volgehouden dat dat om een lichamelijke opstanding gaat, wat we daar dan ook onder mogen verstaan. Een reden is dat het om dit bestaan, deze aarde, mijn concrete bestaan gaat in het verhaal van bevrijding, in het evangelie van Jezus Christus. Het evangelie van Judas leidt ons naar hoger sferen, leidt ons weg van de aarde en de geschiedenis van deze aarde. Zou allemaal niet belangrijk zijn, daar worden we van bevrijd. In mijn ogen zegt Jezus juist dat er op deze aarde te leven is, in vrijheid, in liefde. Dat hem dat aan het kruis bracht ligt niet aan hem en pasen is de bevestiging van zijn verhaal.
(wordt vervolgd)

dinsdag 11 april 2006

Judas

Het past wel in het moderne besef dat alles ergens goed voor is. We kunnen moeilijk accepteren dat dingen zomaar gebeuren en dat we soms een speelbal zijn van omstandigheden of anderen. Een oud geschrift is gevonden, 'Het evangelie van Judas', waarin Judas niet getekend wordt als de verrader van Jezus, maar als de ster onder de discipelen. Daarvoor moest Judas Jezus wel overleveren aan hen die hem naar het leven stonden, maar dat was ergens goed voor, zo werd Jezus bevrijd van zijn sterfelijk lichaam. Heel interessant, een tekst uit het jaar 120, zo schat men, maar het enthousiasme om deze visie op Judas deel ik niet. Ik blijf me verzetten tegen opvattingen die de meest afschuwelijke zaken verbinden met een heilsplan van God. Sommige dingen zijn nergens goed voor en alleen maar verkeerd, kanker is kanker, jodenmoord is jodenmoord, verraad is verraad. Dat is niet met terugwerkende kracht goed te praten met een diep levensinzicht, de staat Israël en het evangelie van Jezus.
(wordt vervolgd)

woensdag 5 april 2006

Exit Voorhof

Vorige week besloot onze wijkkerkenraad dat we in de toekomst gaan kerken in de Schepershof, dat betekent dat de Voorhof op termijn overbodig is en afgestoten gaat worden. Gisteren hadden we een gemeenteavond waarop het besluit toegelicht werd. Veel vragen, soms zakelijk, soms emotioneel, allemaal vanuit betrokkenheid gesteld. Pijn doet het, voor iedereen die de rol en de waarde van een kerk in een wijk ziet en waardeert. In die pijn blijven we zoeken naar vormen van kerk-zijn vandaag, ook in onze wijk. In één gebouw zijn we met meer, bundelen we de krachten, ik hoop dat dat ook merkbaar zal zijn. Ik mocht ook nog een woordje spreken, de teneur was dat we elkaar nodig zullen hebben: 'het meest vernietigende dat u kunt doen is wegblijven, niets meer van u laten horen'. Het applaus dat ik kreeg was bemoedigend, we gaan verder.